Duda, Andrzej Sebastian

16 maja 1972 roku w Krakowie urodził się Andrzej Duda, szósty Prezydent III RP.

Dzisiaj obchodzi 45. urodziny.
Wszystkiego najlepszego, panie Prezydencie!


W 1984 roku, będąc wówczas w szkole podstawowej, młody Andrzej wstąpił do 5 Krakowskiej Drużyny Harcerskiej „Piorun” im. Legionistów 1914 r.  Kilka lat później został jej drużynowym.
W latach 1987–91 był uczniem klasy humanistycznej w II Liceum Ogólnokształcącym im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie.

Pietrzak, Jan Stefan

26 kwietnia 1937 r. na warszawskim Targówku przyszedł na świat pan Jan Pietrzak, którego osoby żadnemu prawdziwemu Polakowi chyba nie musimy objaśniać.

            Satyryk, aktor, autor i wykonawca licznych piosenek, a przede wszystkim Człowiek–legenda, który od czasu założenia w 1967 roku (istniejącego do dzisiaj!) kabaretu „Pod Egidą” stał się w PRL prawdopodobnie jednym z najbardziej inwigilowanych artystów...

Hoffman, Jerzy

Urodziny obchodzi dzisiaj jeden z ostatnich żyjących Wielkich Reżyserów polskich, pan Jerzy Hoffman, który urodził się 15 marca 1932 roku w Krakowie.

W 1940 roku został wywieziony na Syberię, skąd wrócił do Polski po zakończeniu wojny. W 1955 roku ukończył wydział reżyserii na moskiewskim WGiK-u. W tym samym roku debiutował jako reżyser - wraz z Edwardem Skórzewskim zrealizował dwa filmy dokumentalne.
W roku 1959 dostał Złoty Krzyż Zasługi. W 1982 roku otrzymał dyplom Ministra Spraw Zagranicznych za zasługi w propagowaniu kultury polskiej za granicą (za rok 1981). W 1983 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Od 1983 do 1987 roku był wiceprezesem ZG SFP, a w latach 1987-1989 członkiem Komitetu Kinematografii. W 1988 roku nadano mu tytuł honorowy Rady Państwa - "Zasłużony dla kultury polskiej".

Kowalewski, Krzysztof

Polski aktor filmowy, telewizyjny, teatralny i radiowy znany głównie z licznych ról komediowych, pan Krzysztof Kowalewski, odszedł 6 lutego 2021 roku w wieku 83 lat.

Urodził się 20 marca 1937 roku w Warszawie. Jego ojciec Cyprian Leon Kowalewski był oficerem rezerwy Wojska Polskiego. Podczas niemiecko-sowieckiego napadu na Polskę we wrześniu 1939 roku trafił do sowieckiej niewoli i został osadzony w obozie jenieckim w Starobielsku. Rok później został rozstrzelany w Charkowie podczas sowieckiego ludobójstwa inteligencji polskiej.
Matka była przedwojenną aktorką teatrów polskich. W rzeczywistości nazywała się Elżbieta Pelagia Herszaft i pochodziła z żydowskiej rodziny ze Lwowa, ale najpierw używała pseudonimu scenicznego „Lidia Czachurska”, zaś po ślubie z ojcem Krzysztofa przyjęła nazwisko męża Kowalewska, ukrywając swe pochodzenie nawet przed synem.
– Mama miała tzw. dobry wygląd. Była piękną kobietą o blond włosach i niebieskich oczach. Funkcjonowała jako aryjka. Ona przez wojnę przeszła jak taran. Była twarda, nie rozczulała się nad sobą. Upór matki uratował mi życie – opowiadał Krzysztof Kowalewski w książce „Taka zabawna historia”.

Krakowska, Emilia

Na pewien czas znalazła się w tej samej pułapce, w jakiej utkwiło wielu aktorów i aktorek: zemsta roli idealnej. Podobnie jak niezapomniany pan Mikulski jako Kloss, a Włodzimierz Press jako Grigorij, tak też pani Emilia Krakowska bardzo długo kojarzyła się widzom z ludową pasiastą spódnicą najpierw buchającej erotyzmem Maliny z filmu „Brzezina” według Jarosława Iwaszkiewicza, gdzie w kadrach żywcem zapożyczonych z płócien Jacka Malczewskiego uwodziła dwoje braci, a następnie jako nieokiełznana namiętnością Jagna Borynowa w „Chłopach”. Postaci te tylko potwierdziła rolą Panny Młodej w „Weselu” i dlatego trudno dziwić się, że pomimo usilnych starań i podejmowania ról zupełnie od nich odbiegających, w pamięci widzów na długo pozostawała Jagną bądź Maliną...

Emilia Krakowska urodziła się podczas II wojny światowej, 20 lutego 1940 roku, w okupowanym wtedy przez Niemców Poznaniu.

Pacuła, Joanna

Joanna Pacuła jest jedną z nielicznych aktorek polskich, które zrobiły jakąkolwiek karierę w Hollywood - i chyba jedyną w wieku po czterdziestce, która jest tam nadal aktywna zawodowo. Od ponad 30 lat!

Pani Pacuła urodziła się 2 stycznia 1957 roku w Tomaszowie Lubelskim. Jej ojciec jest inżynierem, matka farmaceutką.
Zainteresowanie aktorstwem przejawiała już w miejscowym Liceum Ogólnokształcącym im. Bartosza Głowackiego, gdzie wystąpiła m.in. w przedstawieniu „Motyle są wolne” (Butterflies Are Free) Leonarda Gershawa. Po ukończeniu Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie, w latach 1979-1981 występowała na scenie warszawskiego Teatru Dramatycznego w spektaklach: „Ćwiczenia z romantyzmu” w reżyserii Gustawa Holoubka, „Bałałajkin i spółka” i „Operetka” Gombrowicza, w którym wyciągnięto ją nagą z trumny, oraz w „Jak wam się podoba” (As You Like It) Williama Szekspira.

Górny, Zbigniew Stefan

Zbigniew Górny urodził się 6 marca 1948 w Poznaniu. Jest dyrygentem oraz kompozytorem piosenek, muzyki instrumentalnej i muzyki filmowej.

W 1968 roku ukończył Liceum Muzyczne, a w 1973 roku otrzymał dyplom na Wydziale Wychowania Muzycznego w Poznańskiej Wyższej Szkole Muzycznej. Następnie studiował przez dwa lata dyrygenturę. Brał udział w programach kabaretu Tey od 1970 roku. Został kierownikiem muzycznym Estrady Poznańskiej i Teatru Nowego w 1973 roku. W 1976 został dyrektorem i dyrygentem Orkiestry PRiTV w Poznaniu i pozostał nim do chwili ustania państwowego mecenatu w 1991 roku. Od tego czasu Zbigniew Górny dyryguje własną firmą promocyjną (Górny Production) i własną orkiestrą (Górny Orchestra).

Majchrzak, Krzysztof

Jeden z niewielu aktorów wdających się w polityczne dygresje i mówiących z sensem, bez politycznie-poprawnych idiotyzmów ani podlizywania się którejkolwiek z miłościwie panujacych władzy. Za co, oczywiście, został przez ich media uznany za dziwaka. I nic w tym dziwnego - w kraju, w którym niedouczone, niewychowane, ale wystarczająco wrzaskliwe beztalencia z domów UBeckich jak Olejnik, lub naturalnie urodzone półgłówki typu Wojewódzki są wielkimi gwiazdami telewizji, aktorzy filozofującymi politykami, a politycy wybitnie kiepskimi aktorszczynami, zaś prezydenci i premierzy kraju prawie bez wyjątku zdrajcami lub agentami, w takim kraju człowiek mówiący z sensem, nie dający sobie w kaszę dmuchać żadnym polit-poprawnym matołkom i (o zgrozo!) w dodatku inteligentny - po prostu musiał wydawać się dziwny tym wszystkim prymitywom i ich otumanionym widzom. Stąd właśnie łatka, którą przypięto panu Majchrzakowi: "aktor ekscentryczny".

Seniuk-Małecka, Anna

W Stanisławowie (obecnie Iwano-Frankiwsk), jednym ze starych, rdzennie polskich miast leżących prawie w samym centrum dawnej Rzeczypospolitej, a które od czasu II wojny światowej znalazły się pod okupacją sowiecką (i nadal pozostają pod okupacją ukraińską), w dniu 17 listopada 1942 roku urodziła się Anna Seniuk, która jest jedną z najbardziej znanych twarzy aktorek w Polsce. Jak wiele innych polskich rodzin ze wschodnich terenów II Rzeczypospolitej, po zajęciu Polski przez komunistycznych zdrajców w 1945 roku jej rodzina przeniosła się do miasteczka Zator niedaleko Oświęcimia, gdzie mała Ania dorastała, dopóki jej rodzina nie przeniosła się ponownie, tym razem do Krakowa. Tam też ukończyła liceum i chciała zostać konserwatorem zabytków, jednak zdecydowała się studiować na krakowskiej PWST, którą ukończyła w 1964 roku.

Piwowski, Marek

24 października 1935 roku w Warszawie urodził się aktor i reżyser Marek Piwowski, najbardziej znany dzisiaj ze swego kultowego filmu „Rejs”.

Marek Piwowski był Tajnym Współpracownikiem komunistycznych Służb Bezpieczeństwa PRL.
Ponieważ nie publikujemy felietonów ani artykułów o zdrajcach narodu polskiego i ich współpracownikach,  poniższy felieton został skrócony do formy biogramu.

Pokora, Wojciech

Pan Wojciech Pokora był jednym z najbardziej popularnych i utalentowanych aktorów, który nigdy nie planował kariery aktorskiej.

Urodził się 2 października 1934 roku w Warszawie. Ukończył Technikum Budowy Silników we Wrocławiu i przez kilka lat pracował w warszawskiej Fabryce Samochodów Osobowych. Właśnie tam, wraz z Jerzym Turkiem, przystąpił do zakładowego kółka teatralnego. W 1953 pojawił się także jako jeden ze statystów w "Przygodzie na Mariensztacie". Po tych doświadczeniach zdecydował się podjąć naukę na PWST w Warszawie, którą ukończył w 1958 roku.
Będąc jeszcze studentem 3-go roku PWST zadebiutował na scenie w roli króla Wiliama w przedstawieniu w/g Szekspira "Jak wam się podoba", a rok później zagrał reportera w inscenizacji "Wizyty starszej pani" Dürrenmatta. Równocześnie nastąpił jego debiut filmowy - na początku 1958 roku pojawił się w niewielkiej roli na planie filmu "Róża podwórza" w reżyserii Piotra Friedricha, który miał kinową premierę w marcu 1958 roku.

Moes, Jerzy

Pan Jerzy Moes urodził się w Warszawie, 29 września 1935 roku.

Biografia tego niezwykle często występującego na ekranie aktora jak dotąd nie została nigdzie opublikowana w sieci (i prawdopodobnie  też w żadnych starszych, papierowych publikacjach i almanachach nie ma o nim więcej informacji, gdyż nie znalazłem niczego takiego nawet w indeksach żadnych z publicznie dostępnych polskich bibliotek). Poza imponującym dorobkiem aktorskim, obejmującym ponad 100 filmów i jeszcze więcej przedstawień teatralnych, zadziwiająco niewiele więcej jest publicznie dostępne o tym panu.

Pomimo ogromnego dorobku aktorskiego, pan Moes w swojej karierze nigdy nie grał głównych postaci w żadnym z licznych filmów, w których występował. Stąd też - jak podejrzewam - z samego nazwiska może nie być on znany, ale jestem pewien, że jego twarz powinna zostać rozpoznana (przynajmniej przez starszych widzów) z wielu drugoplanowych, ale jakże często ważnych ról, choćby z pierwszej części znanego filmu "Jak rozpętałem II wojnę światową", gdzie pojawia się na samym początku jako dowódca polskiego oddziału.

Figura, Katarzyna Małgorzata

Urodziła się 22 marca 1962 roku w Warszawie.
W 1985 roku ukończyła Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. Na scenie debiutowała w 1985 roku w roli Iriny w „Trzech siostrach” Antoniego Czechowa w reżyserii Macieja Englerta na deskach warszawskiego Teatru Współczesnego, gdzie dwa lata później u tego samego reżysera zagrała Hellę w adaptacji „Mistrza i Małgorzaty” Michaiła Bułhakowa.
Wcześnie związała się z filmem. Jeszcze jako nastolatka, w latach 70., zagrała w dwóch filmach dla młodzieży. W czasie studiów aktorskich, w 1983 roku, wystąpiła w debiucie reżyserskim Jacka Koprowicza – „Przeznaczeniu", biograficznym filmie o Kazimierzu Przerwie–Tetmajerze, zagrała Laurę – muzę poety. Potem współpracowała z Piotrem Szulkinem, u boku Daniela Olbrychskiego zagrała młodą prostytutkę Once w filmie fantastycznym „Ga, ga. Chwała bohaterom” (1985), który stał się dopełnieniem kosmicznej trylogii Szulkina. Była też Mimi Zarzecką w „Komediantce” Jerzego Sztwiertni (1986).

Ziętek, Ewa

Znana i ceniona aktorka telewizyjna teatralna i filmowa. Starsi widzowie pamiętają ją jako Pannę Młodą u boku Daniela Olbrychskiego w „Weselu” Andrzeja Wajdy, młodszym kojarzy się głównie dzięki telewizyjnej roli Marty Gabriel, właścicielki restauracji w serialu „Złotopolscy” lub postaci Walerii Koszyk z serialu TVP „Barwy szczęścia”, do którego obsady dołączyła w 2014 roku.

Urodziła się 8 marca 1953 roku w Katowicach.
Jest absolwentką warszawskiej PWST, którą ukończyła w 1975 roku. Po studiach związała się ze stołecznym Teatrem Narodowym (1975-83), jednak zanim to nastąpiło, miała już za sobą kilka ról filmowych, gdyż zadebiutowała już w 1971 roku jako „dziewczyna w stroju krakowskim” w filmie „Milion za Laurę”. Rok później pojawiła się u Janusza Morgensterna w „Trzeba zabić tę miłość”, a jej pierwszą większą rolą była wspomniana wcześniej postać Panny Młodej w adaptacji „Wesela” (1972) Wajdy. Cztery lata później ponownie spotkała się z reżyserem w mniejszej roli w jego kolejnym filmie „Człowiek z marmuru” (1976).
Zapytana dlaczego została aktorką odpowiedziała:

Janda, Krystyna Jolanta

Krystyna Janda jest absolwentką Państwowego Liceum Plastycznego. W 1975 ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Warszawie.

Janda debiutowała jeszcze w czasie studiów rolą Maszy Kułyginy w dramacie Trzy siostry Antona Czechowa w reżyserii Aleksandra Bardiniego w Teatrze Telewizji w 1974; w tym samym roku zagrała rolę Manekina 34 w ulicznej grotesce scenicznej Bal manekinów Brunona Jasieńskiego w reżyserii Janusza Warmińskiego. W 1976 zagrała rolę Doriana Graya w Portrecie Doriana Graya Oscara Wilde’a w adaptacji Johna Osborne’a i reżyserii Andrzeja Łapickiego w Teatrze Małym w Warszawie. W latach 1976–1987 była aktorką Teatru Ateneum w Warszawie.

Powszechnie uważa się, że jej debiutem filmowym była rola Agnieszki w filmie Andrzeja Wajdy – Człowiek z marmuru (1976), jednak po raz pierwszy na ekranie pojawiła się już w 1973 r. w serialu „Czarne chmury” jako dziewczyna tańcząca na chłopskim weselu. Grywa najczęściej postacie kobiet silnych i zdecydowanych o bogatym życiu wewnętrznym. Do najbardziej znanych należą jej role w filmach: „Człowiek z żelaza, „Przesłuchanie” oraz „Kochankowie mojej mamy”.

Baka, Mirosław Michał

Mirosław Baka przyszedł na świat i wychowywał się w Ostrowcu Świętokrzyskim. Ukończył Liceum Ogólnokształcące nr II im. Joachima Chreptowicza w Ostrowcu Świętokrzyskim. Sześć razy zmieniał szkoły policealne i pracował jako ratownik w karetce pogotowia ratunkowego, zanim za drugim razem dostał się na wydział zamiejscowy krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej we Wrocławiu.
W teatrze Mirosław Baka zabłysnął w 1997 roku, gra Hamleta (1997). ZASP przyznał mu Nagrodę im. Zelwerowicza (1998).

Po raz pierwszy na szklanym ekranie pojawił się w telewizyjnym filmie sportowym ówczesnego debiutanta Mirosława Borka Daleki dystans (1985) u boku Jerzego Schejbala. W dniu 17 września 1987 roku zadebiutował w przedstawieniu dyplomowym Juliana Tuwima Bal w Operze na scenie Teatru im. C. K. Norwida w Jeleniej Górze, gdzie rok później zagrał jeszcze w spektaklach: Człowiek jak człowiek Bertolda Brechta, Biesy Fiodora Dostojewskiego i Sen nocy letniej Williama Szekspira.

Brański, Lech

Rodowity łodzianin, kompozytor, aranżer i dźwiękowiec Lech Brański urodził się 13 stycznia 1949 roku.

Był absolwentem Wydziału Reżyserii Muzycznej warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej, który od 1974 pracował na etacie operatora dźwięku w łódzkiej Wytwórni Filmów Dokumentalnych.
Aktywny od początku lat 1970-ch, podczas swej kariery stworzył muzykę do prawie 100 filmów polskich, m.in. „Tajemnica szyfru Marabuta” (1979), „Klincz” (1979), „Czułe miejsca” (1980), „Jest” (1984), „Pan Samochodzik i praskie tajemnice” (1988), „Co lubią tygrysy” (1989), serialu „W labiryncie” i wielu innych filmów.

Nie unikał także komponowania muzyki do spektakli telewizyjnych i teatralnych oraz utworów rozrywkowych i muzyki poważnej.

Zborowski, Wiktor

Wiktor Zborowski urodził się 10 stycznia 1951 roku.
Jest jednym z najbardziej charakterystycznych aktorów polskiej sceny. Absolwent warszawskiej PWST.
Po raz pierwszy na ekranie widzowie mogli go zobaczyć w jednym z odcinków "Czterdziestolatka" pt. "Karta ze Spitsbergenu, czyli oczarowanie". Wraz z Krzysztofem Majchrzakiem stworzyli tam role przezabawnych inżynierów dowcipnisiów. Jego dar rozśmieszania innych sprawił, że zagrał w wielu wspaniałych polskich komediach.
Krytykę i widzów zachwycił doskonałą kreacją Longinusa Podbipięty w polskiej superprodukcji "Ogniem i mieczem".
- Moje podejście do zawodu pozbawione jest furii, pazerności i pasji. Chyba nigdy nie osiągnę takich szczytów jak ci, którzy oprócz talentu wyróżniają się jeszcze zachłannością. Nie będę nawet próbował - powiedział.
Na scenę był "skazany" - jego dziadkowie poznali się uczestnicząc w amatorskim przedstawieniu (babcia grała a dziadek był suflerem), jego wujem jest znakomity Jan Kobuszewski, a ciotką Hanna Zembrzuska. Wiktor Zborowski ożenił się również z aktorką - Marią Winiarską.

Rolleczek-Korombel, Natalia

8 lipca 2019 roku zmarła w wieku 100 lat pani Natalia Rolleczek, polska pisarka, głównie dla dzieci i młodzieży, ale także dramatopisarka.

Urodziła się 16 lutego 1919 roku w Zakopanem.
W czasie II wojny światowej była członkiem Armii Krajowej.
Jako autorka debiutowała w 1945 roku. W 1959 roku wydano jej najgłośniejszą dotąd książkę, „Drewniany różaniec”, która czasami opisywana jest jako autobiograficzna, innym razem jako opowieść na motywach autobiograficznych. Na jej podstawie Ewa i Czesław Petelscy zrealizowali w 1964 roku film pełnometrażowy pod tym samym tytułem.

Książka dla młodzieży „Kochana rodzinka i ja” została w 1976 roku uznana za najpopularniejszą przez czytelników Płomyka. Jej późniejsze utwory wykorzystują tematykę historyczną.